Do asekuracji w trakcie wspinania używamy lin dynamicznych, czyli takich, które w trakcie odpadnięcia pochłaniają energię poprzez swoje rozciągnięcie. Wybór właściwej liny wspinaczkowej jest złożony, ale z pomocą tego poradnika na pewno sobie poradzicie.
Dlaczego lina dynamiczna jest standardem w skałach?
Liny dynamiczne rozciągają się nawet o 30 % przy odpadnięciu, absorbując energię i zmniejszając siłę graniczną działającą na ciało wspinacza oraz punkty asekuracyjne. Statyczne liny służą jedynie do zjazdów, wspinaczki na wędkę i ratownictwa, gdzie ich minimalne wydłużenie (<5 %) jest pożądane.
Jakie parametry lin wspinaczkowych są najważniejsze?
Istnieje sporo parametrów, którymi opisujemy liny wspinaczkowe. Niektóre są ważne, niektóre są mniej istotne, więc przyjrzyjmy się tym najważniejszym:
- długość liny – to najważniejszy parametr określający linę wspinaczkową, bo decyduje jak długie zjazdy jesteśmy na niej w stanie zrobić. Na linie pojedynczej jest to maksymalnie połowa długości, a na linach podwójnych możemy zjechać na pełną długość. Typowo używamy lin o długości 60 metrów, ale zdarzają się rejony, w których przydatna będzie lina wspinaczkowa o długości nawet 80 metrów.
- średnica – ma wpływ na masę liny, jej żywotność oraz pracę w przyrządzie i w układzie asekuracyjnym. Pojedyncze liny wspinaczkowe mogą mieć średnice od 8,5mm do 11mm, a liny podwójne od 7,1mm do 8,6mm. Warto podkreślić, że grubsze liny zużywają się wolniej niż cienkie, ale za cenę większej masy i większego tarcia w układzie asekuracyjnym.
- impregnacja – impregnacja oplotu i rdzenia liny powoduje, że lina nie chłonie wody, co ma duże znaczenie przy wspinaczce górskiej i zimowej. Impregnacja powoduje, że oplot liny jest bardziej śliski, co wydłuża jej żywotność.
- wydłużenie liny – to parametr, który informuje o ile maksymalnie rozciągnie się lina w trakcie hamowania odpadnięcia. Im bardziej się lina rozciągnie, tym więcej energii pochłonie, a to oznacza delikatniejsze hamowanie. Przy odpadnięciach na początku drogi wspinaczkowej – gdy ziemia jest blisko warto o tym parametrze pamiętać.
- siła graniczna – istotny parametr, który określa ile energii w trakcie hamowania odpadnięcia pochłonie lina, a ile może zadziałać na układ asekuracyjny i ciało spadającego wspinacza. Im niższa siła graniczna tym lina efektywniej pochłania energię, a to oznacza łagodniejsze hamowanie i mniejsze siły działające na punkty asekuracyjne. Ma to ogromne znaczenie w przypadku wspinania na własnej asekuracji i słabych punktów asekuracyjnych.
- masa – może mieć znaczenie, zależnie od tego gdzie się wybierasz na wspinaczkę i kiedy każdy gram ma znaczenie.
Szybkie podsumowanie parametrów lin wspinaczkowych
- Długość: 60 m (standard), 70‑80 m na drogi > 30 m.
- Średnica: 9,4‑9,8 mm (trwałość) vs. 8,5‑9,2 mm (lekkość).
- Liczba odpadnięć UIAA: min. 6 dla lin pojedynczych.
- Siła graniczna: im mniejsza (< 8 kN), tym łagodniejsze hamowanie.
- Impregnacja: oplot + rdzeń do gór/zimy – przedłuża żywotność o ~30 %.
- Wydłużenie statyczne: < 10 % (precyzja ruchów w prowadzeniu).
- Masa: 55‑60 g/m (cienkie) | 63‑70 g/m (standard).
Jakie są rodzaje dynamicznych lin wspinaczkowych?
Liny dynamiczne mogą występować w dwóch systemach – pojedynczym i podwójnym.
Liny pojedyncze:
- bardziej komfortowe w prowadzeniu, bo w układzie asekuracyjnym występuje tylko jedna żyła liny
- w trakcie zjazdów lub opuszczania partnera możemy wykorzystać tylko połowę jej długości
- przy prowadzeniu w skomplikowanym terenie trzeba mocno przedłużać przeloty, żeby nie przesztywnić układu
Liny podwójne:
- dzielimy na bliźniacze i połówkowe – lin bliźniaczych nie wolno rozdzielać, tj. prowadzić dwutorowo, a liny połówkowe jak najbardziej możemy. Warto więc kupić linę, która ma podwójny atest.
- trudniejsze w prowadzeniu, bo w układzie asekuracyjnym występują dwie żyły
- w trakcie zjazdów możemy zjechać na pełną długość liny
- przy prowadzeniu w skomplikowanym terenie możemy rozdzielić żyły, co ogranicza możliwość przesztywnienia układu asekuracyjnego
- lepiej pochłaniają energię niż liny pojedyncze, co ma duże znaczenie przy wspinaniu na własnej asekuracji i na słabych punktach asekuracyjnych
Jak wybrać linę pojedynczą?
- Do codziennego użytku polecam liny o średnicy około 9,4-9,8mm i najlepiej z pełną impregnacją, która wydłuża żywotność liny.
- W Polsce drogi wspinaczkowe rzadko kiedy przekraczają 30m, więc lina o długości 60m z powodzeniem wystarczy.
- Jeżeli zależy ci na wadze, małym tarciu na punktach asekuracyjnych, bo masz w planach wyjazd na 40-to metrowe drogi w Hiszpanii to sugeruję odpowiednio dłuższą linę o średnicy 8,9-9,4mm.
Jak wybrać linę podwójną?
- Sugeruję 2×60 metrów w pełnej impregnacji, która wydłuża żywotność liny. Jakie średnice lin do jakiego terenu
- Jeżeli planujesz wspinanie stricte skalne lub zimą w górach to bierz linę z przedziału 7,8-8,4mm. Grubszy oplot zapewni większą żywotność liny przy cioraniu po skale.
- Jeżeli potrzebujesz linę do wspinania lodowego to bierz liny z przedziału 7,1-7,8mm – wyciągi w lodzie potrafią być bardzo długie, więc waga i średnica mają znaczenie.
Przy wspinaniu lodowym lina jest rzadko kiedy narażona na kontakt ze skałą, więc żywotność cienkich lin powinna być zadowalająca. Pamiętajcie, że o liny warto dbać! Stosujcie płachty na liny i raz na jakiś czas pasuje linę wyprać. Na rynku jest dostępnych wiele preparatów do prania lin wraz z załączona instrukcją.
Jak uprać linę wspinaczkową?
Pranie lin wspinaczkowych wydłuża ich żywotność, więc jeśli widzisz, że twoja lina jest brudna to na pewno warto ją uprać. Do prania lin stosujemy specjalistyczny płyn do prania liny, który nie usuwa impregnacji oraz nie uszkadza poliamidowych włókien, z których lina jest zrobiona.
- Z mojego doświadczenia wynika, że najlepiej prać liny wspinaczkowe w pralce.
- Ustawiamy tryb pracy na materiały delikatne, temperaturę 30 stopni oraz wyłączamy wirowanie, bo działanie silnej siły odśrodkowej może spowodować przesunięcie rdzenia liny względem jej oplotu.
- Linę trzeba wysuszyć w przewiewnym miejscu.
- Nie wystawiać jej na bezpośrednie działanie promieni słonecznych i silnych źródeł ciepła.
Przeczytaj również poradniki:
-
- jak dobrać buty do klasycznej wspinaczki
- jak dobrać buty do wspinaczki zimowej?
- jaki kask wspinaczkowy wybrać
- jak się ubrać na wspinanie zimowe
- jak wybrać czekan techniczny
- jaki sprzęt do wspinania na własnej asekuracji?
- jak zacząć się wspinać?
- jakie raki do wspinaczki, jakie raki w góry?
- 10 porad dla wspinaczy lodowych
- porady dla początkujących
- czym owijać dziaby?
- dobór liny wspinaczkowej